غده هیپوفیز و تومور آدنوم چیست؟
غده هیپوفیز که به آن "غده فرمانده" بدن نیز می‌گویند، در قاعده جمجمه و درست در پشت پل بینی قرار دارد. این غده مسئول ترشح هورمون‌های حیاتی بدن است. آدنوم هیپوفیز رشد غیرطبیعی سلول‌ها در این غده است که معمولاً خوش‌خیم بوده اما به دلیل ترشح بیش از حد هورمون‌ها یا فشار به عصب بینایی، نیاز به مداخله جراحی دارد.
انواع آدنوم هیپوفیز بر اساس عملکرد
دکتر علی نعیم تومورهای هیپوفیز را به دو دسته کلی تقسیم می‌کنند که استراتژی درمانی هر کدام متفاوت است:
۱. تومورهای ترشحی (Performance)
این تومورها باعث تولید بیش از حد هورمون می‌شوند:
- پرولاکتینوما: شایع‌ترین نوع که باعث اختلالات قاعدگی یا ناباروری می‌شود.
- بیماری کوشینگ: ترشح بیش از حد کورتیزول و ایجاد چاقی شکمی.
- آکرومگالی: ترشح هورمون رشد و بزرگ شدن غیرطبیعی دست، پا و صورت.
۲. تومورهای غیرترشحی (Non-Secretory)
این تومورها هورمون نمی‌سازند اما با رشد خود به مناطق حساس فشار می‌آورند:
- فشار به عصب بینایی: که منجر به تاری دید یا از دست دادن دید جانبی می‌شود.
- سردردهای مزمن: ناشی از افزایش فشار در ناحیه زین ترکی (Sella Turcica).
روش نوین جراحی: اندوسکوپیک ترانس‌اسفنوئیدال
یکی از افتخارات **دکتر علی نعیم**، انجام جراحی هیپوفیز به روش اندوسکوپیک (Endoscopic Surgery) است. در این متد پیشرفته:
- بدون برش پوستی: جراحی کاملاً از طریق مجرای بینی انجام می‌شود.
- دقت بالا: جراح با استفاده از دوربین‌های فوق پیشرفته (اندوسکوپ)، تومور را با بزرگنمایی عالی مشاهده و خارج می‌کند.
- حفظ غده سالم: هدف اصلی، خارج کردن تومور و حفظ بافت سالم غده هیپوفیز برای تداوم ترشح هورمون‌های طبیعی است.
- دوران نقاهت کوتاه: بیمار معمولاً پس از ۲ روز مرخص شده و اثری از جراحی روی چهره او باقی نمی‌ماند.
علائم نیازمند بررسی فوری
اگر دچار علائم زیر هستید، بررسی وضعیت هیپوفیز توسط جراح مغز و اعصاب ضروری است:
- کاهش ناگهانی یا تدریجی میدان بینایی (دوبینی یا تاری دید).
- سردردهای مداوم که با داروهای معمولی تسکین نمی‌یابند.
- تغییرات ناگهانی در وزن، اشتها یا خلق و خو.
- خروج شیر از سینه (در غیر از دوران بارداری/شیردهی) در زنان یا ناتوانی جنسی در مردان.
توضیح تخصصی دکتر علی نعیم
"نکته کلیدی در موفقیت جراحی هیپوفیز، تجربه جراح در کار با اندوسکوپ و شناخت دقیق آناتومی قاعده جمجمه است. در بسیاری از موارد، اگر تومور به موقع تشخیص داده شود، می‌توانیم بینایی بیمار را که در معرض خطر جدی است، به طور کامل بازگردانیم."